Aanpassen scene in buitentoneel “Euver de Grens”

Door Stichting Buitentoneel Stramproy is een toneelstuk in voorbereiding, dat “Euver de Grens” heet. We zijn op dit moment druk met de repetities voor het buitentoneel voor komende september 2022. In dit stuk gaat soms dingen letterlijk over de grens (smokkelen), maar ook figuurlijk (wangedrag, overspel, schelden en discrimineren).

Het stuk speelt zich zo’n 100 jaar geleden af bij de Broekmolen, en daar heeft zich toen een waargebeurde geschiedenis af gespeeld. Het ging om rondtrekkende zigeuners. Ze kwamen klem te zitten tussen Nederland en België, en waren nergens welkom. Uit compassie trokken sommige boeren uit de omgeving, rond 1920 hun leed aan, en gaven ze een plek om te overwinteren, eten en drinken.

Na een indringend gesprek met Kittie en Sony van Deursen, over de scene met de zigeuners, heeft het bestuur het script nog eens goed gelezen, en besloten deze scene geheel te schrappen uit het stuk. We willen graag uitleggen waarom we dat gedaan hebben.

Sony en Kittie van Deursen hebben ons verteld, in twee gesprekken van bijna 2 uur, en meerdere telefoongesprekken, dat zij zich door deze teksten gediscrimineerd voelen, dat ze gekwetst en misleid zijn. Voor hen is deze tekst in het toneelstuk absoluut onaanvaardbaar in deze vorm. In de uitvoerige en emotionele gesprekken hebben ze hun gevoelens goed onder woorden weten brengen :

“We zijn benaderd om medewerking te verlenen aan het toneelstuk “Euver de Grens”. Daarin zijn we misleid door de regisseur over de scene met de zigeuners. We zijn geschrokken van de tekst die we pas op 5 november in handen kregen, en die discriminerend en kwetsend is. Wij hebben bij het bestuur geëist dat deze scene per direct geschrapt wordt.”

Het bestuur heeft direct na het eerste signaal van de familie van Deursen op 5 november het script nogmaals gelezen met de ogen van de nakomelingen van de zigeuners van 100 jaar geleden. Natuurlijk is ook met de regisseur gesproken, die ook geschrokken was. Hij geeft aan zich onbewust te zijn geweest van de wonden uit het verleden die dit stuk zou openhalen, en dat dit onbedoeld was.
De vraag was of deze scene nog in deze tijd past, is het niet discriminerend en kwetsend ? Houdt het stuk hier voldoende rekening met de gevoeligheid van de geschiedenis van de zigeuners ? Tijdens de vergadering van 8 november is daarom een besluit genomen.

Het bestuur ziet in dat de scheldwoorden en wijze van omgang met de zigeuners in het toneelstuk niet gepast is, maar kwetsend zijn. Daarmee erkennen we de sterke gevoelens die dit opriep bij Kittie en Sony van Deursen. Er is daarom besloten deze scene in het geheel te schrappen.
Ondanks het historische verhaal dat hier wel achter zit, is het juist in deze tijd niet goed om op deze wijze aandacht te besteden aan dit gebeuren. Dat hadden we al eerder moeten inzien, meteen toen het stuk werd aangeleverd door de schrijver. Helaas is dat toen niet gebeurd. We hadden dit script zo niet moeten verspreiden onder de acteurs, en ook niets hierover moeten vermelden in de pers.

We raken en kwetsen een groep mensen op een onjuiste manier. We lopen ook het risico dat het publiek / internet een totaal verkeerd signaal krijgt van dit voorval, en dat daardoor discriminatie weer in de hand wordt gewerkt. Daardoor zou het stuk, juist in deze tijd, voor verdeling zorgen en polariserend werken.

Dat terwijl het toneelstuk juist bedoeld is om mensen in Rooj en daarbuiten te verbinden, juist niet te verdelen. Daarom heeft het bestuur besloten om deze scene te schrappen. Daarmee neemt het bestuur de verantwoordelijkheid voor deze foute inschatting, die vanaf het begin in het stuk is gekomen.

We hopen dat we daarmee weer recht doen aan de doelstelling van het toneelstuk en de situatie, en bieden onze oprechte excuses aan bij de familie van Deursen voor het aangedane onrecht.

Het bestuur van Stichting Buitentoneel Stramproy